ФОРМУВАННЯ НОВОЇ АРХІТЕКТУРИ ФІНАНСОВО-ЕКОНОМІЧНОЇ БЕЗПЕКИ УКРАЇНИ ТА ПОЛЬЩІ: РОЛЬ МІЖНАРОДНИХ ОРГАНІЗАЦІЙ І ТРАНСНАЦІОНАЛЬНИХ СТРАХОВИХ КОМПАНІЙ В УМОВАХ НОВОГО ГЛОБАЛЬНОГО ЕКОНОМІЧНОГО ПОРЯДКУ ТА ЄВРОПЕЙСЬКОЇ ІНТЕГРАЦІЇ
DOI:
https://doi.org/10.32782/2413-9971/2026-61-1Ключові слова:
фінансово-економічна безпека, Україна, Польща, міжнародні організації, транснаціональні страхові компанії, перестрахування, воєнні ризики, міжнародні інвестиції, глобалізація, європейська інтеграціяАнотація
Анотація. У статті досліджено формування нової архітектури фінансово-економічної безпеки України та Польщі в умовах трансформації світового економічного середовища, повномасштабної війни Росії проти України, посилення геополітичної невизначеності та поглиблення європейської і євроатлантичної інтеграції України. Обґрунтовано, що сучасна фінансово-економічна безпека виходить за межі традиційного державоцентричного підходу та дедалі більше набуває багаторівневого, транскордонного й мережевого характеру. Особливу увагу приділено функціям міжнародних організацій, міжнародних фінансових інституцій, експортно-кредитних агентств, а також транснаціональних страхових і перестрахових компаній у мобілізації приватного капіталу, гарантуванні інвестицій та перерозподілі воєнних, політичних, фінансових та інфраструктурних ризиків. Досліджено роль українсько-польського стратегічного партнерства як важливого чинника формування транскордонного простору економічної стійкості, а також створення інституційних передумов для інтеграції українських інвестиційних проєктів у фінансові, страхові, логістичні та інституційні механізми Європейського Союзу. На основі системного, інституційного та структурно-функціонального підходів запропоновано багаторівневу модель фінансово-економічної безпеки України та Польщі, що охоплює безпеково-стратегічний, євроінтеграційно-регуляторний, макрофінансовий, гарантійно-інвестиційний, страхово-перестраховий та операційно-проєктний рівні. Обґрунтовано, що страхування і перестрахування воєнних та політичних ризиків є складовими інфраструктури інвестиційної безпеки та повоєнного відновлення. Практичне значення отриманих результатів полягає у можливості їх використання для розроблення українсько-польських механізмів страхового захисту, міжнародних гарантій, мобілізації приватного інвестиційного капіталу, а також розвитку транскордонного інвестиційного та страхового співробітництва.
Посилання
World Bank (2026). Ukraine - Fifth Rapid Damage and Needs Assessment (RDNA5): February 2022 - December 2025. Washington, D.C.: World Bank Group. Report No. 208436. Available at: https://documents.worldbank.org/en/publication/documents-reports/documentdetail/099022026094036395
President of Ukraine (2024). Agreement on Security Cooperation between Ukraine and the Republic of Poland. Warsaw, 8 July 2024. Available at: https://www.president.gov.ua/en/news/ugoda-pro-spivrobitnictvo-u-sferi-bezpeki-mizh-ukrayinoyu-ta-92009
OECD (2022). Impact of the Russian Invasion of Ukraine on Insurance Markets. OECD Business and Finance Policy Papers. Paris: OECD Publishing. DOI: https://doi.org/10.1787/731d1305-en
International Monetary Fund (2016). The Insurance Sector—Trends and Systemic Risk Implications. In: Global Financial Stability Report, April 2016: Potent Policies for a Successful Normalization. Washington, D.C.: International Monetary Fund. Available at: https://www.elibrary.imf.org/display/book/9781513506777/ch003.xml
Brunnermeier, M.K., & Cheridito, P. (2019). Measuring and Allocating Systemic Risk. Risks, 7(2), 46, 1–19. DOI: https://doi.org/10.3390/risks7020046
Brunnermeier, M.K. (2021). The Resilient Society. Colorado Springs: Endeavor Literary Press.
OECD (2026). Financial Protection Against Catastrophic Risks: Floods, Fires and Other Major Risks. Paris: OECD Publishing. DOI: 10.1787/32a3acd7-en
Jarzabkowski, P., Chalkias, K., Cacciatori, E., & Bednarek, R. (2023). Disaster Insurance Reimagined: Protection in a Time of Increasing Risk. Oxford: Oxford University Press. DOI: https://doi.org/10.1093/oso/9780192865168.001.0001
Demir, B., Javorcik, B., Michalski, T.K., & Ors, E. (2024). Financial Constraints and Propagation of Shocks in Production Networks. The Review of Economics and Statistics, no. 106(2), pp. 437–454. DOI: https://doi.org/10.1162/rest_a_01162
Corsetti, G., Pakel, F., & Javorcik, B. (2024). Trading around geopolitics. Department of Economics Discussion Paper Series. Oxford: University of Oxford. Available at: https://www.economics.ox.ac.uk/publication/2021275/ora-hyrax
OECD (2025). Mapping Ukraine's Financial Markets and Corporate Governance Framework for a Sustainable Recovery. Paris: OECD Publishing. DOI: https://doi.org/10.1787/866c5c44-en
Gorodnichenko, Y., Sologoub, I., & Weder di Mauro, B. (eds.) (2022). Rebuilding Ukraine: Principles and Policies. Paris & London: CEPR Press. Available at: https://cepr.org/publications/books-and-reports/rebuilding-ukraine-principles-and-policies
Mylovanov, T., & Roland, G. (2022). Ukraine's post-war reconstruction and governance reforms. In Y. Gorodnichenko, I. Sologoub & B. Weder di Mauro (eds.), Rebuilding Ukraine: Principles and Policies (pp. 39–70). Paris & London: CEPR Press. Available at: https://cepr.org/chapters/ukraines-post-war-reconstruction-and-governance-reforms
Becker, T., Eichengreen, B., Gorodnichenko, Y., Guriev, S., Johnson, S., Mylovanov, T., Rogoff, K., & Weder di Mauro, B. (eds.) (2022). A Blueprint for the Reconstruction of Ukraine. Paris & London: CEPR Press. Available at: https://cepr.org/publications/books-and-reports/p354-blueprint-reconstruction-ukraine
North, P. (2017). Local Economies of Brexit. Local Economy, no. 32(3), pp. 204–218. DOI: https://doi.org/10.1177/0269094217705818
North, P., & Scott Cato, M. (2017). Introduction: new economies North and South - sharing the transition to a just and sustainable future. In P. North & M. Scott Cato (eds.), Towards Just and Sustainable Economies: The Social and Solidarity Economy North and South (pp. 1–12). Bristol: Policy Press. DOI: https://doi.org/10.1332/policypress/9781447327226.003.0001
Sovová, L., Cima, O., Jehlička, P., Pungas, L., Sattler, M., Smith, T.S.J., Decker, A., Johanisova, N., Kovanen, S., North, P., & Polička Collective (2025). On Babushkas and Postcapitalism: Theorising Diverse Economies from the Global East. Antipode, no. 57(6), pp. 2484–2507. DOI: https://doi.org/10.1111/anti.70034
Rządowa Agencja Rezerw Strategicznych (2026). RARS na Konferencji na rzecz Odbudowy Ukrainy – URC 2026. 26 June 2026. Available at: https://www.gov.pl/web/rars/rars-na-konferencji-na-rzecz-odbudowy-ukrainy-urc-2026
European Commission (2026). Ukraine Investment Framework. Brussels. Available at: https://enlargement.ec.europa.eu/countries/ukraine/ukraine-investment-framework_en
Council of the European Union (2026). EU and Ukraine open first accession negotiations cluster. 15 June 2026. Available at: https://www.consilium.europa.eu/en/press/press-releases/2026/06/15/eu-and-ukraine-open-first-accession-negotiations-cluster/
Council of the European Union (2026). Third Accession Conference with Ukraine. Brussels, 14 July 2026. Available at: https://www.consilium.europa.eu/en/meetings/international-ministerial-meetings/2026/07/14/ukraine/
NATO (2026). The Ankara Summit Declaration. Ankara, 8 July 2026. Available at: https://www.nato.int/en/about-us/official-texts-and-resources/official-texts/2026/07/08/the-ankara-summit-declaration
Multilateral Investment Guarantee Agency (2026). MIGA's Ukraine Response. World Bank Group Guarantees. Available at: https://www.miga.org/ukraine
KUKE (2024). MIGA and KUKE Will Jointly Support Polish Investments in Ukraine and Other Markets. 12 June 2024. Available at: https://kuke.com.pl/en/news-and-insights/miga-and-kuke-will-jointly-support-polish-investments-in-ukraine-and-other-markets
European Bank for Reconstruction and Development (2024). URGF Ukraine War Risk Insurance. Project ID 54849. London. Available at: https://www.ebrd.com/home/work-with-us/projects/psd/54849.html
European Bank for Reconstruction and Development (2025). First Ukrainian Companies Take Advantage of New War Risk Insurance Facility Supported by EBRD. London. Available at: https://www.ebrd.com/home/news-and-events/news/2025/first-ukrainian-companies-take-advantage-of-new-war-risk-insuran.html
KUKE (2026). KUKE Launches EU-First Reinsurance Mechanism to Cover Polish Transport in Ukraine and Its Reconstruction. 16 April 2026. Available at: https://kuke.com.pl/en/news-and-insights/kuke-launches-eu-first-reinsurance-mechanism-to-cover-polish-transport-in-ukraine-and-its-reconstruction
KUKE (2026). Signing a Contract with ECA Ukraine. 26 June 2026. Available at: https://kuke.com.pl/en/news-and-insights/memorandum-of-understanding-with-eca-ukraine
Опубліковано
Номер
Розділ
Ліцензія
Авторське право (c) 2026 Yuliia Halynska

Ця робота ліцензується відповідно до Creative Commons Attribution 4.0 International License.